Ook hier heeft de demografische evolutie de traditionele levenswijze grondig door elkaar geschud. De Peulnomaden werden verjaagd uit de dorpen waar ze al sinds mensenheugenis woonden en waar ze grote kudden vee met halvemaanvormige hoorns hielden. Zelfs kariténoten zijn niet langer gratis beschikbaar voor de vrouwen van het dorp. De vruchten van de karitéboom zijn immers stilaan eigendom van de pater familias geworden, die op een autoritaire manier beslist wat ermee moet gebeuren. Karité is een mannenzaak geworden. Maar Nathalie blijft halsstarrig met de vrouwen onderhandelen over de prijs van de oogst, weliswaar onder het goedkeurend oog van het gezinshoofd. Nathalie moet de mannen vooral overtuigen om niet langer op grote schaal gebruik te maken van meststoffen en pesticiden die nefast zijn voor de oogst. Haar belangrijkste argument is dat ze een prijs kan bieden die hoger ligt dan de marktprijs, op voorwaarde dat de oogst 100 % bio is... Zo is iedereen tevreden!

DE BOOM



In het wild groeiende karitébomen worden, in tegenstelling tot bijvoorbeeld mangobomen, door de boeren beschermd. Ze rijden er met hun karren zelfs in een brede bocht rond. Langs paadjes van rode aarde liggen de kleine akkers als een lappendeken verspreid over het platteland rond Toussiana. Zelfs het kleinste lapje grond tussen de huizen in het dorp wordt gebruikt om sorghum, gierst, maïs of pinda's te kweken.

HET RAPEN VAN DE VRUCHTEN


Ik loop even mee met Nathalie naar de Logo-coöperatie: enkele schamele hutten met puntdaken van palmbladeren. Nathalie koopt hun volledige oogst aan kariténoten op, omdat de vruchten op een volstrekt ethische manier werden gekweekt. Deze noten zijn uitsluitend bestemd voor Furterer. Ik ben er ook getuige van de traditionele verwerking van de noten, die wel zeventien stappen vergt!

Mariam huwde een man uit Bobo en Sella is haar man naar een koffieplantage in Ivoorkust gevolgd. Maar zodra ze kunnen, komen ze terug naar hun dorp, net als al die andere meisjes die school hebben gelopen in Toussiana, Bobo of Ouaga, en net als Nathalie, toen ze nog in de stad studeerde. De zomervakantie is net begonnen, en het notenseizoen is volop aan de gang: iedereen met een lendendoek om moet eraan geloven!

PAUZE


De vruchten worden op het dorpsplein uitgestald en met rust gelaten tot het vruchtvlees vanzelf begint te rotten. Bij mijn weten is dit het enige moment waarop de dames zich even rust gunnen, uiteraard tussen hun vele andere taken door… Adjara, de dochter van Sella, is haar moeder vanuit Ivoorkust gevolgd en neemt nu even de tijd om met haar nichtjes bij te kletsen.